Satu aplikasi untuk mewujudkan pangkalan data dalam bentuk digital yang dapat mengukur Kemampanan Bandar yang akan memberi gambaran pencapaian kualiti rupa bentuk fizikal bagi sesebuah Pihak Berkuasa Tempatan secara berterusan.

Matlamat Kajian

Matlamat kajian ini ialah untuk melaksanakan petunjuk-petunjuk bandar mampan bagi mengukur dan menilai tahap pencapaian kualiti sebuah bandar.

Objektif Kajian

Mengkaji isu, masalah dan kekuatan sesebuah Bandar berdasarkan petunjuk-petunjuk bandar mampan.

Menyediakan cadangan-cadangan dan strategi pembangunan bandar mampan bagi sesebuah bandar.

Bandar Mampan

Bandar mampan mengikut definisi ‘United Nations Centre For Human Settlements’ (HABITAT) dalam Program Bandar Mampan adalah “Bandar Yang Mampu Mengekalkan Pencapaian Dalam Pembangunan Sosial, Ekonomi Dan Fizikal Untuk Selama-lamanya”.

Manakala definisi bandar mampan yang dikemukakan oleh ‘Research Triangle Institute’ (RTI) ialah “Wilayah Metropolitan yang boleh bersaing dengan jayanya di peringkat global tetapi masih boleh mengekalkan keunggulan budaya dan alam sekitarnya”.

Konsep Pembangunan Bandar Bandar Mampan

Di Malaysia, konsep bandar mampan dilihat bukan sahaja dari perspektif bandar mampan pada peringkat antarabangsa tetapi disesuaikan dengan Prinsip-prinsip Perancangan dan Pembangunan Sejagat secara menyeluruh yang telah diterima pakai oleh JPBD (Garis Panduan Perancangan dan Pembangunan Sejagat [Edisi Kedua] JPBD Bil 4/2000).

Di antara lain, Garis Panduan ini menyarankan agar perancangan pembangunan (termasuk bandar) haruslah juga mempunyai ciri-ciri adil dan saksama , ihsan, aman dan selamat, menghormati ilmu dan sentiasa mengingati Pencipta serta bersih dan cantik.

Untuk mencapai tahap bandar mampan khususnya dan negara maju menjelang 2020 amnya, tahap kemampanan sesuatu petempatan hendaklah sentiasa diukur dan dipertingkatkan supaya kualiti hidup penduduk tempatan dapat dipertingkatkan pada setiap masa.

Petunjuk Bandar Mengikut Sektor

SEKTOR	PETUNJUK
DEMOGRAFI	P1-1 Kadar Perbandaran P1-2 Kepadatan Penduduk P1-3 Kadar Pertumbuhan Purata Tahunan Penduduk P1-4 Umur Median P1-5 Purata Saiz Isi Rumah
PERUMAHAN	P2-1 Nisbah Harga Rumah Kepada Pendapatan P2-2 Nisbah Sewa Rumah Kepada Pendapatan P2-3 Nisbah Ruang Lantai Bagi Setiap Seorang P2-4 Nisbah Pengeluaran Perumahan Bagi 1000 Penduduk
EKONOMI BANDAR	P3-1 Kadar Pengangguran P3-2 Kadar Pertumbuhan Pekerjaan P3-3 Kadar Pertumbuhan Guna Tenaga P3-4 Kadar Kemiskinan Bandar P3-5 Agihan Pendapatan (Angkali Gini)
UTILITI DAN INFRASTRUKTUR	P4-1 Kadar Kegunaan Air Bagi Setiap Penduduk P4-2 Kadar Kehilangan Air P4-3 Peratus Keluasan Kawasan Banjir P4-4 Purata Kutipan Sampah P4-5 Peratus Kediaman Yang Mendapat Perkhidmatan Pembetungan Pusat
KEMUDAHAN MASYARAKAT DAN REKREASI	P5-1 Nisbah Doktor Kepada Penduduk P5-2 Nisbah Keluasan Tanah Lapang Awam Kepada 1000 Penduduk P5-3 Nisbah Guru Kepada Murid Sekolah Rendah P5-4 Nisbah Pra Sekolah Kepada Penduduk P5-5 Nisbah Dewan Serba guna Kepada Penduduk
ALAM SEKITAR	P6-1 Peratus Peruntukan Kewangan Untuk Pengurusan Alam Sekitar P6-2 Nisbah Kes Asthma Bagi 10,000 Penduduk P6-3 Peratus Peruntukan Kewangan Untuk Program Landskap P6-4 Indeks Kualiti Air Sungai (WQI) P6-5 Peratus Keluasan Kawasan Yang Menerima Perkhidmatan Kutipan Sampah P6-6 Peratus Sisa Pepejal Yang Dikitar Semula P6-7 Bilangan Kes Aduan Bising Yang Diterima Dalam Setahun P6-8 Nisbah Kes Penyakit Bawaan Air Per 10,000 Penduduk Yang Dilaporkan Dalam Setahun
SOSIOLOGI DAN IMPAK SOSIAL	P7-1 Peratus Penglibatan Masyarakat Terhadap Sesuatu Isu dan Program Kemasyarakatan P7-2 Tahap Kualiti Perkhidmatan Kesihatan P7-3 Nisbah Kes Jenayah Indeks Kepada 10,000 Penduduk P7-4 Nisbah Kes Juvana Kepada 1000 Penduduk P7-5 Nisbah Kes Tangkapan Gejala Sosial Kepada 1000 Penduduk P7-6 Kadar Perceraian Bagi 1000 Perkahwinan
GUNA TANAH	P8-1 Peratus Kelulusan C.F.O. P8-2 Peratus Keluasan Tanah Untuk Kemudahan Masyarakat P8-3 Peratus Keluasan Lantai Kediaman Dalam Bandar
REKA BENTUK BANDAR DAN WARISAN	P9-1 Peratus Perbelanjaan Penyelenggaraan Elemen Warisan dan Pengindahan Bandar P9-2 Peratus Bangunan atau Kawasan Warisan Dipelihara
PENGANGKUTAN DAN AKSESSIBILITI	P10-1 Peratus Pengguna Pengangkutan Awam P10-2 Tahap Kualiti Perkhidmatan Bas Awam P10-3 Peratus Perbelanjaan Untuk Mempertingkatkan Sistem Aksessibiliti P10-4 Peratus Kereta Persendirian Yang Tanpa Penumpang (Single Occupancy Vehicle/SOV) Yang Masuk ke Pusat Bandar Pada Waktu Puncak Pagi P10-5 Nisbah Jumlah Kemalangan Jalan Raya Kepada 10,000 Penduduk P10-6 Peratusan Kes Kemalangan Jalan Raya yang melibatkan Maut
PENGURUSAN DAN KEWANGAN	P11-1 Hasil PBT Per kapita P11-2 Kadar Kutipan Cukai P11-3 Nisbah Aliran Tunai Berbanding Emolumen P11-4 Perbelanjaan Pembangunan Per kapita P11-5 Nisbah Pegawai Dalam Kumpulan Pengurusan & Ikhtisas Kepada Penduduk P11-6 Peratus Perbelanjaan Mengurus Berbanding Hasil

Untuk maklumat lanjut sila layari laman Gerbang MURNInet di http://www.townplan.gov.my/murninet